Çocuklarda Sırt Ve Bel Ağrıları

Çocuklarda sırt ve bel ağrısının daha nadir görülmekle birlikte önemli bir hastalığın habercisi olabilmekte ve bu nedenle erişkinlere göre daha ciddiye alınması gerekmektedir.  4-6 haftayı geçen, istirahat ve ağrı kesici gibi önlemlere de cevap vermeyen ağrılarda vakit geçirmeden doktora başvurmak gerekmektedir.On yaş altı çocuklarda bel ve sırt ağrısının  çok nadir görülmektedir.

Bel ağrısına; duruş bozuklukları gibi mekanik faktörlerden tümörler gibi ciddi hastalıklara kadar çeşitli faktörlerin neden olabilmektedir. Ağrı bir travma sonrası ani ortaya çıkmış ise öncelikle yumuşak doku yaralanmaları, büyüme plağı kayması gibi nedenlere bağlı olabilir. Genellikle bir travma sonrası  başlayıp  uzun süre devam eden kronik bel ağrılarında ise omurga kırığı (spondilolizis) ve/veya omurga kayması (spondilolistezis)  akla gelmektedir. Bu iki hastalık belirgin bir travma olmadan da ortaya çıkabilir ve özellikle jimnastik ve benzeri sporlar ile uğraşan çocuklarda daha sık görülebilir.

Çocuklarda bel ve sırt ağrısı özellikle geceleri artan, uykudan uyandıran tarzda ise, bu bulgulara kilo kaybı, yorgunluk, nedeni açıklanamayan ateş eşlik ediyorsa omurga ve omurilik tümörleri veya enfeksiyonları akla gelebilmektedir. Bununla birlikte bel ve sırt ağrısı ile birlikte kollara veya bacaklara yayılan ağrı, kuvvet kaybı, uyuşukluk, hissizlik, idrar ve büyük abdest kaçırma şikayetleri gibi omurilik bası bulguları var ise yine tümör, enfeksiyon ve omurilik içindeki anomaliler (lipom, diastematomyeli, Arnold-Chiari malformasyonu) ön planda tutulmalıdır. Benzer bulgularla ortaya çıkan bel fıtığı ise nadir olmakla beraber çocuklarda da görülebilir. Özellikle ciddi olmayan bir travma sonrası veya kendiliğinden ortaya çıkan hafif ağrılar da istirahat ve ağrı kesicilerle iyileşme sağlanabileceğini ve duruş bozukluğu olan çocuklarda duruşun düzeltilmesi ile ağrı ortadan kalkabilmektedir.  4-6 haftayı geçen ve istirahat, ağrı kesici gibi önlemlere cevap vermeyen hafif ağrılarda,  vakit geçirmeden doktora başvurmak gerekir. Bel ağrısı şiddeti ne olursa olsun beraberinde omurilik bası bulguları var ise, ağrı bacaklara yayılıyorsa, kilo kaybı, ateş, gece ağrısı gibi bulgular eşlik ediyorsa vakit geçirmeden bir doktora başvurmak gerekmektedir. Çocuklardaki bel ağrısının her zaman mekanik faktörler ve ciddi omurga ve omurilik hastalıklarına bağlı olarak ortaya çıkmayacağını ve bazen çeşitli emosyonel bozukluklar, ilişki kurmada ki güçlükler gibi psikososyal nedenlere bağlı olarak görülebilirken aşırı şişman çocuklar, anne-baba ve arkadaşları ile  ilişkileri kötü olan çocuklar, uzun süre televizyon seyreden, hareketsiz çocuklarda bel ağrısının daha sık görülmektedir.

Çocuk bel sağlığı açısından anne-babaların dikkat etmesi gereken unsurlar: 

-Çocuğa düzenli spor yapma alışkanlığı verebilmek; Özellikle kötü duruşu olan çocuklar için annelerin sıklıkla yaptığı iş, çocuğu düzgün durması için uyarmaktır. Oysa sık uyarılarla çocukların bu alışkanlıklarını bertaraf etmek oldukça güçtür. Çocukların duruşlarını düzeltmek için en önemli araç onları spor yapmaya teşvik etmektir ve vücutlarının diriliğini sağlamak, kondisyonlarını arttırmaktır.

-Çocukların taşıdığı ağır sırt çantalarının hafifletilmesi için okul ve öğretmenlerle işbirliği yapılmalı ve bu sorun beraberce ortadan kaldırılmalıdır.

-Beslenme; İyi beslenmenin bel ağrısını azalttığı ve bunun aksine, günümüz alışkanlığı olan ve fast-food diye tanımlanan ayak üstü atıştırma şeklinde yapılan beslenmenin bel sağlığı açısından zararlı olduğu bilinmektedir.

-Sigara; bel ağrısında sigaranın rolü olduğu ortaya konmuştur. Bu nedenle özellikle genç erişkin çağdaki çocukları bu alışkanlıktan uzak tutmak gerekir.

-Bel sağlığı eğitimi; bel sağlığımızı korumamız için gerekli kurallar, örn: ağır yük taşımama, yük taşırken, otururken, ayakta dururken ideal pozisyonlar gibi kuralların iyi bilinmesi ve daha küçük yaşlardan bu eğitimin anne babalar tarafından verilmesi gerekir. Tabii ki bu kuralların çocuklar tarafından iyi algılanabilmesi için öncelikle ebeveynler tarafından iyi uygulanması gerekir.